سحر در لغت به معنی آن است که: چیزی ماخذ آن لطیف .منشاء آن دقیق می باشد که با چشم عادی دیده نمی شود. ¹

و همچنین سحر را به معنی،جادوئی کردن،فریفته ساختن کسی با کاری شگفت انگیز و کاری که در آن فریبندگی و گیرندگی باشد معرفی نموده اند. ²

اما واقعیت داشتن این امر باید گفت از بررسی حدود بیش از پنجاه مورد کلمه ی (( سحر)) و مشتقات آن در سوره های متعدد قرآن کریم درباره ی سر گذشت پیامبران الهی،موسی (ع)،عیسی(ع)،و پیامبر اسلام (ص) این نتیجه به دست می آید که سحر از قرآن به دو بخش تقسیم شده است:

1.      سحر غیر حقیقی 2. سحری که نمود حقیقی دارد.

منظور از شاخه ی دوم اینکه آثار حقیقی و مطابق با واقع دارد مانند دروغ گفتن که در عین حال غیر حقیقی است لیکن تایید حقیقی دارد.

اما با اینکه این موضوع جادو و طلسم واقعیت دارد اما از نظر اسلام ممنوع و از گناهان کبیره است و شیخ انصاری در کتاب مکاسب و در بحث نجوم آن را آورده است که علی (ع) می فرمایند :

(( منجم مثل کاهن است و کاهن مثل ساحر می باشد و ساحر مثل کافر و کافر هم جایش در دوزخ است)).³

اما بطور مفصل وقتی بخواهیم بحث کنیم در اینجا از واژه ی دیگری به نام ((کهانت)) و ((عرافة)) بحث پیش می آید که به ترتیب احکام آن خواهد آمد:

لازم است در باب ((کهانت)) و ((عرافة)) و مقام ممتاز کاهنان و عراف در عرب قبل از اسلام، دارا بودن و همچنین در باب ((سحر)) به اجمال بحث شود.

در تعریف کهانت و شرح مفهوم آن  نظرات یکسان نیست.((آلوسی)) در بلوغ الادب ⁴ و ((نووی)) در شرح صحیح مسلم، و ((ابن خلدون)) در مقدمه ی تاریخ خود، و ((مسعودی)) در مروج الذهب، و ارباب لغت در کتب خود(در ماده های : کهن- عرف) و بسیاری دیگر در مواضع خود... در این باب به اختلاف سخن گفته اند.ولی با توجه به مجموع اقوال،باید گفت:کاهنان مردمی بودند که مدعی بودند از آینده خبر می دهند و حوادت آینده را با وسایلی پیش بینی می کنند!البته با این نوع تعریف(که اکثر بر آنند) کاهن از ((عراف)) مشخص میشود. زیرا عراف به کسی گویند : که مدعی است با وسایلی از گذشته خبر می دهد یا از روی حقایق نهانی گذشته پرده بر می دارد.

کاهنان و همچنین عرافان معمولا افرادی تیز هوش- مستعد – با فراست – سخن ساز و زیرک بودند. از احوال قبائل و حوائج خاص آنها اطلاعاتی کسب کرده نیز حرکات و وضع خاص مراجعین . جهل آنها کمک شایانی به کار آنها می کرد.

ادامه دارد...

1.قاموس المحیط،ج2 ،ص 45.

2.لغت نامه دهخدا،ج 9 ،ص 13492

3.نهج البلاغه (فیض الاسلام) خطبه 78 و بحار انوار،ج 79، باب 69،ص 211، روایت 7.

4.ج 3، ص 269.